ÇÖPTEN ELEKTRİK

Düzenli çöp toplama sahalarında atıklar, zamanla oksijensiz ortamda çürüyerek çöp gazı oluşturmaktadır.  Bu şekilde depolanan çöp gazı uygun tekniklerle toplanıp kurulu enerji üretim tesislerinde gaz motorlarında elektrik enerjisine dönüştürülüyor.

Çöp gazı, yüksek oranda metan ve karbondioksit ile birlikte iz bileşenleri içermektedir. Buradaki asıl amaç metanı yakarak enerji üretmektir. Çöp gazının enerji geri kazanımında gaz motorlarında yakıt olarak kullanılmakta ve elektrik üretilebilmektedir.

metan gazı oluşumu ve sorunu, çok önemli yer işgal etmektedir. Atık su arıtma tesisi çamurlarının ve çöplerin anaerobik stabilizasyonu sırasında metan gazı oluşmaktadır. Elektrik enerjisine dönüştürülebilen metan gazını teknik olarak kontrol altına alınıp değerlendirilmezse, zararsız hale getirilmezse ne zaman patlayacağı belli olmayan saatli bomba gibidir. Bu nedenle mühendislik uygulamalarında metan gazı oluşumu ve bunun kontrolü veya değerlendirilmesi çok önemli yer işgal etmektedir. Hiçbir zaman bunu küçümsemeye ve ihmal etmeye gelmez. Böyle bir ihmal veya önemsememe hem mal hem de can kaybına sebep olur. Bunun dünyada örneği sayısızdır.

Kontrol altına alınmayan, gelişi güzel çöplerin depolandığı bir daha hiç düşünülmeden ve ıslah edilmeden terk edilen çöplükler (eski deponiler) büyük tehlike ve potansiyel olarak önümüzde durmaktadır. Çöplüklerde sıkışan ve atmosferin havası ile karışan bu gaz günün birinde aniden patlayabilir. Bu patlama facia denecek sonuçları da beraberinde getirebilir. Maalesef ülkemizde de 28 Nisan 1993 günü Ümraniye- Hekimbaşı çöplüğündeki yanardağ patlaması gibi gerçekleşen be deponigazı patlaması çok sayıda vatandaşımızın ölümüne maddi ve manevi değer kaybına sebep olmuştur. Çöplüklerde neden biyogaz oluşmaktadır bunu açıklamak gerekir. Çöp depolanan yerlere

biyolojik diye tanımladığımız kimyasal yapısında karbonhidrat, yağ, protein, selüloz, hemiselüloz, lignin ve aromatik, alifatik hidrokarbonların bulunduğu çöpler büyük çoğunluğu işgal etmektedir. Çünkü ülkemizde çok sebze ve meyve tüketilmektedir. Ülkemizin iklim koşulları özellikle kıyı kentlerimizde çok iyi olduğu için de bu maddeler içinde kolay ayrışabilir durumda olanlar çok çabuk ayrışmaktadır. Orta ve uzun vadede ayrışabilir olanlar da ayrışmaya 40 yıl boyunca devam etmektedir. O nedenle bu tür deponi alanları işletmeye kapatıldıkları yıldan itibaren 40- 50 yıl daha mutlaka kontrol ve denetim altında tutulmalıdır. Deponi gazının potansiyel tehlikesi hiçbir zaman unutulmamalıdır. Gerek çöpler gerekse de evsel atık su arıtma tesislerinde oluşan arıtma çamurları eğer önceden stabilize edilmemiş ve biyokimyasal

aktivitileri durdurulmamışsa çöplüklerde anaerobik (oksijensiz ortamda) koşullarda bakteriler tarafından ayrıştırılarak metan gazına dönüştürülecektirler.

Atmosferdeki karbondioksit dengesini bozan, küresel ısınmaya sebep olan ve çevre için oldukça zararlı olan sera gazlarından en önemlisi metan gazıdır. Çöp toplama alanlarının %50 den fazlasında metan gazı vardır. Karbondioksit gazına göre 21 kat daha fazla sera etkisine sahip olan metan gazının zararlı etkileri elektrik enerjisine dönüştürülerek ortadan kaldırılmaktadır. Enerji üretimi için gerekli miktarın üzerinde olan gaz ise yakma bacasında yakılarak bertaraf edilmektedir. Böylelikle zararlı metan gazının geçmişte olduğu gibi atmosfere bırakılması engellenmekte ve emisyon azaltımına katkı sağlamaktadır.

Cansu Deniz

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s