YALIN ÜRETİM

Lean Manufacturing veya Lean Production  anlamlarından gelen yalın üretim, aynı anda üretkenliği en üst düzeye çıkarırken, üretim sistemlerinde atık miktarını en aza indirmeye odaklanan, sunulan değeri mükemmelleştirmek ve bu yolla firma karlılığını arttırmak amacını taşıyan kavram, sistem ve teknikler bütünüdür.

Yalın Üretimin Tarihsel Gelişimi:

Henry Ford 1910’lardan başlayarak, insan, makine, süreç, takım ve çıktı gibi üretimi kapsayan bütün bileşenleri bir noktada toplayan ve bunları sürekli akış mantığı ile birleştiren bir üretim yöntemi üzerinde çalışmıştır. Kısa sürede başarıya ulaşan Ford dünya’da en çok araba satan kişi haline geldi. Fakat tek tip üretim yapmaya olanak veren sistem tüketicilerin farklı renk ve tip araba taleplerine cevap veremedi.

Japon mühendisler Amerikan üretim sistemlerini incelemeye başladılar ve Henry Ford’un çalışanlarına karşı saygı konusunda hata yaptığını ve üretimde işçi kaynaklı sorun olduğunu farkettiler.  Sonra farklı tip üretim olanağı sağlayacak hızlı ayar ve tip değişimi sürelerinin tekli dakikalara inmesini sağlayacak, küçük partiler halinde üretim yapmaya imkân tanıyan sistemleri geliştirdiler.

Atıkları azaltmak, kaliteyi artırmak ve bu yollarla firmaya değer katmayı amaçlayan bir kavram ve sistem biçimi olan yalın üretim ve yönteminin temellerini  ilk kez Toyota genel müdür yardımcısı Taiichi Ohno tarafından tarafından atılmıştır. Bu yüzden Toyota Production System (TPS) olarak da bilinir.

Yalın Üretim Prensipleri:

1.Müşteri bakış açısından değeri tanımlayın: Müşterinin ihtiyaçlarını, belli bir zamanda ve belli bir fiyattan karşılayan belli bir ürün ya da hizmet cinsinden ifade edilmesidir. Müşteri gözünde kabul edilmeyen her faaliyet israftır.

2.Değer akış analizi: Yalın düşüncede ikinci adım değer akışının analiz edilmesidir. Sürecin tüm adımları hammaddeden nihai ürüne kadar tanımlanır. Böylece süreçte yer alan israflar ortaya çıkartılır.

3.Sürekli akış: Müşterinin tanımladığı değeri, istenen kalitede ve zamanda, en ucuza üretmek için tanımlanan israfların elemine edilerek kesintisiz akışın sağlanmasıdır.

4.Çekme sistemi: Bu aşama, müşterinin ürünü/hizmeti istediği zaman almasına olanak vermekte ve müşteri talebi olmadan üretim yapılmamasını sağlamaktadır.

5.Mükemmellik arayışı:  Sistem sürekli iyileştirilerek mükemmel bir yapıya kavuşması hedeflenir.

Yalın Üretimde 7 Temel İsraf:

1.Hatalı üretim: Hatalı üretim veya tamiri masraftır.

2.Fazla üretim: Gereğinden fazla üretim veya erken üretim israftır.

3.Fazla stok: İş için gereğinden fazla elde tutulan her şey israftır.

4.Bekleme: Makinanın işlemini bitirmesini beklemek ve/veya tamir için beklemek israftır.

5.Gereksiz işler: Katma değer katmayan iş adamları veya müşteriye değer katmayan işlemler israftır.

6.Gereksiz Taşıma: Gereksiz ekipman, hammadde, yarı mamül ve mamül taşımaları israftır.

7.Gereksiz hareketler: İyi organize edilmemiş iş ortamı nedeniyle oluşan gereksiz hareketler israftır

Yalın Üretim Teknikleri

1.JIT(Just In Time)

  • Üretim için gerekli olan malzemenin gerektiği anda ihtiyaç noktasında bulunmasını temin eden ve sıfır stoğu hedef alan bir malzeme yönetim sistemidir.
  • En az kaynak kullanımıyla, en kısa zamanda, en ucuz ve hatasız üretimi, mü şteri taleplerine cevap verecek şekilde en az israfla ve tüm üretim faktörlerini en esnek şekilde kullanıp potansiyellerin tümünden yararlanmak.

2.Kanban

  • “KART” anlamına gelen KANBAN’ın amacı JIT’in gerçekleştirilmesini sağlamaya yardımcı olmaktır. Üretimin tam zamanında gerçekleştirilebilmesinin ön koşulu, tüm süreçlere ne zaman ve ne miktarda üretim yapacaklarını zamanında bildiren bir bilgi sisteminin kurulmasıdır. Bu sistemde hangi parçadan ne miktarda üretileceği kanban adı verilen kartlar üzerinde belirtilmiştir.

3.JIDOKA (OTONOMASYON)

  • Hata kontrolü olarak tanımlanır. Makine ve insanlara bir anormallik tespit etme ve düzeltilinceye kadar işi durdurma yöntemidir.

4.Andon

  • Çalışanları bir soruna uyaran, yanıp sönen ışık gibi görsel bir yardım.

5. Poka-Yoke

Poka-Yoke unutkanlık, dikkatsizlik, yanlış anlama, konsantrasyon eksikliği, standartların eksikliği, tecrübesizlik, boş vermek, sabotaj vb. insan faktöründen kaynaklanan durumlara karşı çeşitli, hata yapmayı önleyici ve yardımcı araç ve stratejileri kullanarak ancak daha fazla kontrol elemanına gerek duymadan, sıfır hatalı üretime ulaşmayı amaçlar

6.KAIZEN

  • Yapılan her şeyde sürekli iyileşmeyi amaçlar.
  • Küçük küçük de olsa iyileştirmelerin sistematik bir biçimde gerçekleştirilmesi ve alışkanlık haline getirilmesi yöntemidir.
  • İyileşme için büyük yatırımlar gerektirmeyen, tüm personelin yaratıcılıklarını ön  plana çıkartan, çalışanlar tarafından uygulandığı için benimsenmesi kolay olan bir yöntemdir.
  • Kaizen uygulamasının bir aracı da pukö döngsüdür.Planla     Uygula      Kontol et     Önlem al
  • Planla: Ne yapmak istediğini ve nasıl yapacağını belirle.
  • Uygula:Planı ve ölçüm araçlarını uygulama
  • Kontrol et:Sonuçları değerlendirmek ve varsa sapma nedenlerini anlamak.

Önlem al:İyileştirmeyi kararlı hale getirmek ve yeni çalışma kurallarını düzenlemek

7.5s Kuralı

  • Beş aşamadan oluşan, adını Japonca beş kelimenin baş harflerinden alan bir iş yeri organizasyonu yöntemidir. Emin olun dikkat etmediğiniz karmaşıklıklar size iş ve üretim kaybı, dolayısıyla maliyet kaybı olarak geri dönecektir.
  • İşletmeler verimliliklerini arttırmak için ekipman, malzeme ve iş gücünden en iyi şekilde faydalanmak zorundadırlar. Düzensiz, dağınık, kirli, yağlı çalışma ortamlarında ve makinelerde kayıplar artar ve verim giderek azalır.

Türkiye’de Yalın Üretim:

Konya Ticaret Odasının yayınladığı bir rapora göre Yalın üretim sisteminin ülkemizde en yaygın uygulama alanlarından biri otomotiv sektörüdür. Ülkemizde de Toyota başta olmak üzere, Otoyol, Temsa, Hema ve Goodyear bu anlayışla üretimlerini gerçekleştirmektedir. Adapazarı’nda kurulan Toyota otomobil fabrikasında Türk isçileri kısa süre içinde Japonya’daki Toyota Japon isçilerinin üretkenlik seviyesini yakalamışlar. Buna ilave olarak Ford, Renault, Bosch, Tofas Üretim Sistemi ve Hugo BOSS, isimli dünyaca tanınmış marka tekstil üreticisi hem kendi işletmelerinde hem de yan sanayi işletmelerinde bu sistemi başlatmışlardır.

Serkan KOLAY

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

KAYNAKÇA

  1. https://www.muhendisbeyinler.net/yalin-uretim-nedir-lean-manufacturing/
  2. https://lean.org.tr/yalin-uretim-felsefesi/
  3. https://searcherp.techtarget.com/definition/lean-production
  4. https://www.obey.com.tr/danismanlik/yalin-uretim/
  5. http://www.yildiz.edu.tr/~tuzkaya/MUP_Ders_Notlari/Tam_zamaninda_uretim.pdf
  6. https://www.bilim.org/yalin-uretimin-tarihsel-gelisimi/
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s